Κυριακή, 12 Σεπτεμβρίου 2010

To κράτος δεν είναι τίποτε, ας γίνουμε τα πάντα, Raoul Vaneigem

Η τρίτη και τελευταία ημέρα του φεστιβάλ της άμεσης δημοκρατίας ήταν καταπληκτική. Ήταν μεγάλη πραγματικά στιγμή, αυτή της ομιλίας, του Δημάρχου της Μαριναλέντα, JUAN MANUEL SANCHEZ GORDILLO.

Επισκόπηση 3ης και τελευταίας μέρας του Φεστιβάλ για την άμεση δημοκρατία με θέμα "Τοπικές αυτοθεσμίσεις, άμεση δημοκρατία, κοινωνική ανατροπή"

Με εντυπωσιακά μεγάλη συμμετοχή ολοκληρώθηκε το φεστιβάλ Άμεσης Δημοκρατίας, κατά τη χθεσινή τρίτη ημέρα που είχε κεντρική θεματική την άμεση δημοκρατία και τις τοπικές αυτοθεσμίσεις στην κατεύθυνση της γενικευμένης αυτοθέσμισης.

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Οι τοπικές αυτοθεσμίσεις και η γενικευμένη αυτοδιεύθυνση ήταν το θέμα της πρώτης συζήτησης με ομιλητές τους: Νίκο Ιωάννου από την πανελλαδική κίνηση ενάντια στην εκτροπή του Αχελώου, Eirik Eiglad εκδότης του περιοδικού Communalism από τη Νορβηγία, ο Mark Tomsin εκδότης των εκδόσεων Ludd και Rue de Cascades από τη Γαλλία και ο Juan Manuel Sanchez Gordillo δήμαρχος της κοινότητας Marinaleda στην Ανδαλουσία.

ΝΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ
Ο ομιλητής άρχισε, διατυπώνοντας τη σκέψη του ότι ζητούμενο και ευκταίο είναι οι τοπικές κοινωνίες να δημιουργήσουν τους δικούς τους αυτόνομους θεσμούς δηλαδή να αναλάβουν την αυτοκυβέρνηση τους. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην ενασχόληση της πανελλαδικής κίνησης ενάντια στην εκτροπή του Αχελώου, ως ένα παράδειγμα όπου η τοπική κοινωνία συσπειρώθηκε και οργανώθηκε αμεσοδημοκρατικά στον αγώνα για ένα οικολογικό ζήτημα. Ένας τέτοιος αγώνας μπορεί να δημιουργήσει δομές τοπικής αυτοθέσμισης αμσεσοδημοκρατικών διαδικασιών.
Μιλάμε για την πολιτική έξω από την αντίληψη του συτήματος δηλαδή για τοπικές αυτοθεσμισεις και για τοπικές αυτοδιακυβερνήσεις, σε μεγέθη που μπορούν να πραγματοποιηθούν σε πρακτικό επίπεδο. Όπως η δημοκρατία της ενέργειας, της διατροφής, της υγείας, της εργασίας, των τεχνών και του πολιτισμού, αλλά σε έναν δημόσιο χώρο τοπικού επιπέδου.
JUAN MANUEL SANCHEZ GORDILLO
Ο δήμαρχος της Μαριναλέντα ξεκίνησε την ομιλία του αναφερόμενος στη διεθνή δικτατορία του καπιταλισμού, χαρακτηρίζοντας τον καπιταλισμό ως ένα τρομοκρατικό σύστημα που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα κινήματα ανά τον κόσμο για για τον ίδιο αποτελεί τιμή όπως είπε να βρίσκεται στον τόπο, όπου έχει αναπτυχθεί ένα από αυτά. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στο φαινόμενο κρίση, που όπως είπε, είναι ότι οι πλουσιότερες τάξεις δεν έχουν τη δυνατότητα να κλέβουν όπως παλιά. Η κρίση είναι η μεγαλύτερη εξαπάτηση που δημιουργήθηκε από τους χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς, με τα συνδικάτα να είναι συνένοχοι. Εμείς προτείνουμε ένα διαφορετικό μοντέλο, αυτό της σοσιαλιστικής δημοκρατίας αλληλεγγύης με κρατικοποίηση των τραπεζών, μετατροπή της ενέργειας σε δημόσια στην υπηρεσία του λαού, τη διεκδίκηση της διατροφικής κυριαρχίας και την κατοχύρωση της υγείας και της κατοικίας ως δικαίωμα.
Ακολούθως αναφέρθηκε στην αυτοδιαχειριζόμενη κοινότητά, στην οποία είναι δήμαρχος, παρουσιάζοντας το τρίπτυχο προτάγματος που έχει: κοινή ιδιοκτησία της γης, αγροτική μεταρρύθμιση, διατροφική κυριαρχία απέναντι στους γαιοκτήμονες και το καπιταλιστικό πρόγραμμα παραγωγής. Δεν αρκεί η πολιτική δημοκρατία, αλλά και η οικονομική. Η αντιεξουσία των φτωχότερων απέναντι στο κράτος μέσα από τις συνελεύσεις λαϊκής βουλής αποφασίζει για δράσεις, όπως κατάληψη γης και κτιρίων, ενώ έλυσαν το πρόβλημα της ανεργίας, όχι μόνο την απόκτηση καλλιεργήσιμων γαιών αλλά και με τη δημιουργία αγροτικού συνεταιρισμού της παραγωγής. Στη Μαριναλέντα λοιπόν η γη ανήκει σε αυτούς που τη δουλεύουν. Με την κατάργηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης στην πράξη στην Μαριναλέντα σταμάτησε η μετανάστευση και οι εργαζόμενοι αμείβονται με 47 ευρώ την ημέρα για εξήμισι ώρες σε πενθήμερη βάση. Τα κέρδη επενδύονται σε νέες θέσεις εργασίας, παραχωρούνται σπίτια στους εργαζόμενους και τις οικογένειες τους και υπάρχουν κοινοτικοί παιδικοί σταθμοί. Καταλήγοντας, επισήμανε ότι η ουτοπία είναι εφικτή και κατακτιέται με αγώνα όλων όταν είναι ενωμένοι όπως στη Μαριναλέντα. Ας είμαστε ρεαλιστές, ας κατακτήσουμε το αδύνατο.

EIRIK EIGLAD
Άρχισε την ομιλία του κάνοντας αναφορά στην ομοφωνία των παρευρισκομένων ότι θέλουμε άμεση δημοκρατία, άμεση δράση. Να αναπτύξουμε όσο περισσότερο πιο ριζοσπαστικούς θεσμούς, μια πλήρη εναλλακτική πρόταση που να εξηγεί τον τρόπο που παίρνονται όλες οι αποφάσεις.
Τρεις είναι οι προσεγγίσεις: αυτοδιαχείριση σε τοπικό επίπεδο, ανάπτυξη συνδικαλισμού των εργατών και δημιουργία πολιτικών δομών σε τοπικό επίπεδο. Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις όπως η συμμετοχική οικονομία και η λήψη των αποφάσεων μέσα από τις τοπικές συνελεύσεις της άμεσης δημοκρατίας.
MARC TOMSIN
Ο ομιλητής αναφέρθηκε στην επί 16 χρόνια σχέση του με τα χωριά των Τσιάπας και την Οαχάκα, κάνοντας ιστορική αναδρομή στον πολύχρονο αγώνα των εξεγερμένων της περιοχής. Μίλησε για μια διαδικασία που σηματοδότησε την αξία της αλληλεγγύης ανά τον κόσμο, επισημαίνοντας την αμεσοδημοκρατική οργάνωση των κοινοτήτων και φέρνοντας τα παραδείγματα των δικών τους σχολείων, νοσοκομείων κ.α.
Στην Οαχάκα οργανώθηκαν τοπικές συνελεύσεις στις γειτονιές, αναπτύσσοντας σε ύπαιθρο και πόλη το κίνημα των αυτοχθόνων και των εργατών που βιώνουν τη συμμετοχή. Ένα κίνημα που χαρακτηρίζεται προλεταριακό και αναρχικό. Αυτό το παράδειγμα μας δίνει την αφορμή να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε.

ΒΡΑΔΙΝΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η άμεση δημοκρατία και κοινωνική ανατροπή ήταν το θέμα της δεύτερης συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο της Νομικής σχολής του Α.Π.Θ. με ομιλητές τους: Γρηγόρη Τσιλιμαντό από την Αντιεξουσιαστική Κίνηση Θεσσαλονίκης, Sergio Ghirardi, δοκιμιογράφο και εκδότη από την Ιταλία, Berhouz Safdari, κοινωνιολόγο από το Ιράν, ενώ στο τέλος διανεμήθηκε κείμενο παρέμβασης του Raoul Vaneigem, Βέλγου καταστασιακού και συγγραφέα πολλών βιβλίων για το επαναστατικό κίνημα.

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΙΛΙΜΑΝΤΟΣ
Ποτέ άλλοτε η αμεσοδημοκρατική στόχευση δεν είχε τέτοια απόκριση όχι μόνο στο κίνημα αλλά και στις πρωτόλειες κοινωνικές δράσεις. Οι αμεσοδημοκρατικές δομές δεν είναι ο χώρος που μπαίνεις με ένα ερώτημα και φεύγεις με τη λύση του. Είναι ο χώρος του τρόπου διαύγασης του ερωτήματος και του τρόπου αναζήτησης λύσης. Είναι δηλαδή ο χώρος των αποφάσεων ελεύθερων και αυτόνομων ατόμων απαλλαγμένων από τα κουδούνια της αντιπροσώπευσης. Δεν έχουμε ανάγκη από σωστές ή λάθος αποφάσεις αλλά από δικές μας αποφάσεις, γιατί μια ζωή τις αποφάσεις τις εκχωρούμε στο κράτος , στο κόμμα, το αφεντικό, τον παπά, τον επιστήμονα, τον συνδικαλιστή. Στο απαξιωμένο πολιτικό και κομματικό σύστημα η αμεσοδημοκρατική διέξοδος μπορεί να αποτελέσει το σύγχρονο ριζοσπαστικό πρόταγμα, αρκεί αν αντιληφθούμε ότι η κρίση δεν είναι οικονομική ή απλά πολιτική αλλά πολιτειακή. Δηλαδή φτάνει στον πυρήνα του ίδιου του συστήματος.
Η απεμπλοκή της δημόσιας σφαίρας από το κρατικό και ιδιωτικό συμφέρον προϋποθέτει και συνεπάγεται ένα νέο πλέγμα σχέσεων αδιαμεσολάβητων και κοινωνικά ελεύθερων, μέσα στο οποίο η άμεση δημοκρατία αποκτά την εξεγερσιακή δυναμική της. Η άμεση δημοκρατία ανοίγει χώρους ανταγωνιστικούς με οτιδήποτε εξορίζει το άτομο από την δυνατότητά του να αποφασίζει αυτό για τον εαυτό του ως άτομο συλλογικό. Δηλαδή ως άτομο για το οποίο η συλλογικότητα δεν είναι εργαλείο του εγώ αλλά η οργανική προέκτασή του. Κατά συνέπεια η αμεσοδημοκρατική δομή δεν παλεύει μόνο για το δίκαιο αλλά δημιουργεί δίκαιο όπως στη Μαριναλέντα και στη Βραζιλία με το MST. Η άμεση δημοκρατία στηρίζεται στην κατάργηση της αντιπροσωπευτικότητας, στην καθολική ανακλητότητα, στη μη κατάληψη της εξουσίας με έκδηλο παράδειγμα τους Ζαπατίστας (το βάρος των αποφάσεων στις κοινότητες και όχι στο αντάρτικο). Σήμερα που οι ιδεολογίες δεν άδειασαν μόνο από κόσμο αλλά και από ουσία και περιεχόμενο. Σήμερα με σιγουριά μπορούμε να πούμε ότι ούτε μας αρκεί ούτε θέλουμε να είμαστε αυτό που ήμασταν, γιατί θέλουμε να είμαστε αυτό που μπορούμε να γίνουμε.


SERGIO GHIRARDI
Ο ομιλητής άρχισε με την επισήμανση ότι ο καπιταλισμός έχει φτάσει στα όριά του. Στη Γαλλία έχουν αναπτυχθεί διάφορες κινήσεις αρνητών της ανάπτυξης, αν και δε συμφωνεί απόλυτα με τις θέσεις της αποανάπυτυξης. Το ζήτημα, είπε, είναι η επανατοποθέτηση της οικονομίας, δηλαδή να καταστεί τοπική. Γι' αυτό και μιλάμε για την άμεση δημοκρατία ως τον τρόπο διακυβέρνησης. Καταφέρθηκε κατά της αντιπροσωπευτικότητας, στην οποία έχουμε διαμεσολάβηση, προβάλλοντας την ανακλητότητα και εναλλαγή των ρόλων.
Κατέληξε με την αναφορά στις αυτόνομες λαϊκές πρωτοβουλίες για τη διεκδίκηση της γης και της κατοικίας, καθώς και την επεξεργασία ενός συνολικού κοινωνικού σχεδίου για μια αμεσοδημοκρατκή κυβέρνηση.


BERHOUZ SAFDARI
Ο κοινωνιολόγος από το Ιράν έκανε μια αναφορά στα τριάντα χρόνια ισλαμικής επανάστασης με το αναχρονιστικό - αυταρχικό καθεστώς που έχει εγκαθιδρυθεί. Όπως είπε όμως, ενάντια σε ένα ιδεολογικό καθεστώς έχει ξεκινήσει μια μη ιδεολογική αντίσταση με τις γυναίκες να είναι οι πιο καταπιεσμένες. Γι' αυτό πρέπει να εφεύρουμε νέους τρόπους αντίστασης.
Κατέληξε με την αναφορά στην αναγκαιότητα μιας άμεσης δημοκρατίας, γιατί αλλιώς για ποιά δημοκρατία μιλάμε; Ζητούμενο είναι το πώς μπορούμε να διεκδικήσουμε ριζοσπαστικά.

RAOUL VANEIGEM
Ένα κατάμεστο αμφιθέατρο της Νομικής σχολής ανέμενε τον τελευταίο ομιλητή της βραδινής συζήτησης. Όμως, ως γνήσιος καταστασιακός, ο Raoul Vaneigem, φρόντισε ακόμη μια φορά να κάνει την ανατροπή του. Δεν ανέβηκε στο πάνελ των ομιλητών να εκφωνήσει το δεξαεξασέλιδο κείμενο - παρέμβαση που ο ίδιος ετοίμασε ειδικά για το φεστιβάλ και που οι διοργανωτές είχαν φροντίσει να διανεμηθεί στους παρευρισκόμενους. Αντ΄αυτού, η διερμηνέας ανέγνωσε ένα μικρό σημείωμά του που εξηγούσε τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να μην ανέβει στο βήμα. Όπως εξήγησε δεν μπορούσε να το πράξει αυτός, ένας αντίθετος του θεάματος, αφού με κάτι τέτοιο θα δεχόταν να παίξει το ρόλο του γκουρού ή του μέντορα. Από την άλλη όπως είπε, εμπιστεύεται περισσότερο το γραπτό κείμενο παρά τον προφορικό λόγο ο οποίος γίνεται φορέας συναισθημάτων. Απευθύνετε ερωτήματα στο κείμενο και όχι σε εμένα- προς τους εαυτούς σας, γιατί εσείς έχετε τις απαντήσεις, κατέληξε. Όπως ήταν επόμενο η ενέργειά του αυτή προκάλεσε αίσθηση, ενώ μετά από λίγα λεπτά ο κόσμος απομακρυνόταν από το αμφιθέατρο συζητώντας την ενέργεια του Vaneigem. Το ρεπορτάζ μας κατέγραψε έντονες συζητήσεις από τον κόσμο που βρισκόταν συγκεντρωμένος στην είσοδο του αμφιθεάτρου. Ένα ζήτημα που δίχασε, αν και οι παλιότεροι παρέπεμπαν σε ανάλογες ενέργειες των καταστασιακών στις προηγούμενες δεκαετίες.