Δευτέρα, 26 Ιουλίου 2010

ΟΛΟΙ ΣΤΟ ΒΟΥΝΟ


Το Παρασκευοσαββατοκύριακο συμμετείχα σε μία καταπληκτική εκδήλωση. Στο αρχέγονο δάσος Σκουριές κοντά στη Μεγάλη Παναγιά στην Βόρειο-ανατολική Χαλκιδική περίπου 300 άνθρωποι (ίσως και παραπάνω) βρέθηκαν για να συζητήσουν και να αναδείξουν το βασικό θέμα της περιοχής που είναι η δημιουργεία Μεταλλείων.
Μέχρι εκείνη τη μέρα είναι αλήθεια ότι πίστευα ότι στην χώρα μας έχουμε τα πάντα από πετρέλαιο μέχρι και χρυσό και ότι είναι κρίμα που τον χρυσό δεν τον εξορρύσσουν ώστε να γίνουμε όλοι πλουσιότεροι.
Η αλήθεια είναι ότι το επενδυτικό σχέδιο ανάπτυξης για τα "Μεταλλεία Κασσάνδρας" της "ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε." (EUROPEAN GOLDFIELDS & ΑΚΤΩΡ (Μπόμπολάς) μπαίνει σε εφαρμογή στις Σκουριές Χαλκιδικής.
Αυτού του είδους η μεταλλευτική δραστηριότητα απειλεί με μία τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή που το μέγεθος της ρύπανσης που θα υποστούν τα δέντρα, το πόσιμο νερό, τα ζώα και η θάλασσα, δεν αφορά μόνο τη Βόρεια Χαλκιδική  αλλά ολόκληρη τη Βόρειο Ελλάδα.
Είναι απίστευτο το πόσο όμορφο μέρος είναι αυτό. Το δάσος είναι τόσο πυκνό, νερό υπάρχει απίστευτο μιλάμε πραγματικά για ένα επίγειο παράδεισο. Και όμως αυτό το δάσος επιχειρούν να το κάνουν ένα κρατήρα αποβλήτων για τα ορυχεία ιδιωτών. Το δίλημμα ύφεση ή ανάπτυξη που προτάσσει η εταιρεία είναι σαφέστατα ψευδές. Εάν ανάπτυξη είναι η καταστροφή του πλανήτη ας προτιμήσουμε να μείνουμε υποανάπτυκτοι.
Στις Σκουριές έγιναν πολλές συζητήσεις με την συμμετοχή ενεργών πολιτών της περιοχής, απλούς ανθρώπους και επισκέπτες για τα προβλήματα της περιοχής, αλλά και γενικότερα προβλήματα της κοινωνίας αναφορικά με την κρίση και το πως οι εξουσία τη διαχειρίζεται ώστε να περάσει πράγματα αδιανόητα ακόμη και 2 χρόνια πριν. Το βασικότερο θέμα που εστίασα ακόμη και σε σχέση με τα μεταλλεία χρυσού είναι το νερό. Ο πολύ βαθύτερος λόγος είναι ο έλεγχος του νερού της περιοχής. Απλά να εχετε υπόψη σας ότι για τους μεγάλους το νερό είναι ένα εμπορεύσιμο προϊόν και τίποτα περισσότερο. (Σε κάποια επόμενη ανάρτηση θα προβάλλω την κυνική αυτή δήλωση του εκπροσώπου της Nestle)
Εδώ και λίγο καιρό στο δάσος σκουριών έχει δημιουργηθεί φυλάκιο από ντόπιους και αλληλέγγυους με αποτέλεσμα την απαγόρευση διέλευσης των εργατών στο εργοτάξιο. Σκοπός είναι να κρατήσουν το φυλάκιο όσο χρειαστεί.και σύνθημά τους, το "ΟΛΟΙ ΣΤΟ ΒΟΥΝΟ"
Μία άλλη διάσταση του θέματος είναι φυσικά και το γεγονός ότι εκατοντάδες ανθρώπων πέρασαν ένα υπέροχο τριήμερο μέσα στη φύση. Η συγκεκριμένη διάσταση είναι επίσης πολύ ενδιαφέρουσα και άκρως εναλλακτική. Προσωπικά επειδή βρέθηκα εκεί με όλη την οικογένεια έχω να σας πω ότι για τα παιδιά μου η εμπειρία να κοιμηθούν 2 βράδια στο δάσος ήταν γι'αυτά μοναδική.
Μπορούσαν να βρέχονται στην πηγή να περπατούν και να ανακαλύπτουν το δάσος, αλλά και να ενημερώνονται για τα θέματα του δάσους, Αυτό το δάσος τα παιδιά, όπως και εμείς, το αγάπησαν και αν δεν κάνουμε κάτι όλοι μαζί, αυτά τα παιδιά δεν θα έχουν την ευκαιρία να πάνε τα δικά τους παιδιά τους σε ένα τέτοιο δάσος.
Θα το τονίσω για ακόμη μία φορά, ότι η σιωπή είναι συννενοχή. Ας ξυπνήσουμε όλοι από τον ύπνο των ΜΜΕ και ας βγούμε έξω να δούμε την πραγματική ζωή και να μιλήσουμε γι' αυτή.

8 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Πρέπει το δάσος και το βουνό να αντιμετωπιστεί ως κοινός πόρος που αφορά όλους μας και όχι μόνο την εταιρεία χρυσού Μπορεί να αποτιμηθεί σε οικονομικούς όρους το δάσος και τα οφέλη από αυτό?

Vlassis είπε...

Πόσο κοστίζει ένα δάσος στο χρηματιστήριο αξιών ? Ποια είναι η τιμή της μετοχής και τι άλλο τελικά θέλουν? Χάσαμε την εθνική μας κυριαρχία, χάσαμε την εθνική μας ταυτότητα, ξεπούλησαμε τα όνειρα των παιδιών μας για ένα καλύτερο αύριο...
Θα πρέπει να μας κόψουν και τον αέρα που αναπνέουμε?

Χάρης Σιαφάκας είπε...

Μεγάλο θέμα ανοίξατε σε ένα σκακιστικό blog! Για ζητήματα σαν κι αυτό έχουν γραφεί πάρα πολλά σε άλλου είδους blog. Έχει υπάρξει πλήθος τοποθετήσεων, άλλες σοβαρές από σχετικούς, άλλες λιγότερο βάσιμες, όμως όλες με μεγάλη εμπάθεια. Αυτός είναι και ο λόγος που ποτέ δεν έχω γράψει κάτι σε αυτού του είδους τα blog, παρότι σχετικός. Είμαι μεταλλειολόγος μηχανικός (και μαιτρ στο σκάκι, αν κι εδώ αυτό είναι άσχετο) με πολλά χρόνια στην πιάτσα.

Θα δώσω σύντομα τις κύριες τοποθετήσεις μου:

1. Χωρίς εξόρυξη μεταλλευμάτων θα επανέλθουμε στην εποχή των σπηλαίων (αυτό είναι αντικειμενικό και αδιαμφισβήτητο) σε διάστημα 10-20 ετών (τα νούμερα είναι προσωπική μου εκτίμηση). Όλη η ζωή μας, άλλωστε, βασίζεται σε ορυκτές ύλες (δρόμοι, σπίτια, αυτοκίνητα, μηχανήματα, κλπ.).

2. Η εξόρυξη μεταλλευμάτων προκαλεί περιβαλλοντικές επιπτώσεις, άλλοτε μεγάλες (μεγάλης έκτασης επιφανειακές εκμεταλλεύσεις, δηλαδή νταμάρια) και άλλοτε μικρές (υπόγειες εκμεταλλεύσεις).

3. Δεν έχει νόημα να πούμε "ας γίνουν μεταλλεία, αλλά μακριά από δω", αφού: α) τα μεταλλεία είναι χωροθετημένα από τη φύση εκεί όπου υπάρχουν μεταλλεύματα, β) εάν όλος ο κόσμος αντιδρά, τότε πουθενά δε θα πρέπει να γίνει μεταλλείο.

4. Υπάρχουν περιορισμοί στις χρήσεις γης, που απαγορεύουν τα μεταλλεία σε ένα σωρό περιοχές, π.χ. κοντά σε οικισμούς, σε αρχαιολογικούς χώρους, κ.α. Αναφορικά με δάση, πολλά έχουν καθοριστεί ως περιοχές προστασίας. Ας μη ζητάμε να εξαιρεθούν όλα τα δάση της Ελλάδας!

5. Τα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία (έγκριση περιβαλλοντικών όρων, αποκαταστάσεις περιβάλλοντος, κ.α.) θα πρέπει να τηρούνται σχολαστικά και οι κρατικοί μηχανισμοί θα πρέπει να ελέγχουν συνεχώς και στενά τις εκμεταλλεύτριες εταιρίες.

Αναφορικά με τη Χαλκιδική, αυτή βρίσκεται μακριά από την περιοχή όπου προσωπικά δραστηριοποιούμαι, όμως λόγω επαγγέλματος γνωρίζω καλά τι γίνεται. Οι κινητοποιήσεις του ντόπιου πληθυσμού δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο, αλλά εδώ και 1,5 περίπου δεκαετία υπάρχουν τα φυλάκια και οι μαύρες σημαίες.

Πριν από μερικά χρόνια όλοι οι τηλεοπτικοί σταθμοί έδειχναν εργαζόμενους μεταλλείων της Χαλκιδικής να κινητοποιούνται και να αντιδρούν, ζητώντας να μην κλείσουν τα μεταλλεία και χάσουν τις δουλειές τους.
Προσωπικά μου έκανε μεγάλη εντύπωση η συνωμοσία που παιζόταν: κανείς -ούτε εργαζόμενος, ούτε δημοσιογράφος- δεν έλεγε κουβέντα αναφορικά με το προς ποιούς πήγαιναν αυτές οι διαμαρτυρίες των εργαζομένων: προς το κράτος, προς το ιδιωτικό κεφάλαιο, πού;;

Ο πολύς κόσμος που παρακολουθεί μια είδηση στην τηλεόραση, δυστυχώς δεν παίρνει είδηση τι πραγματικά παίζεται. Και φυσικά δε συμφέρει τα κανάλια να πουν ξεκάθαρα ότι η διαμάχη είναι ανάμεσα σε δυο ομάδες πολιτών με αντικρουόμενα συμφέροντα: από τη μια τους κατοίκους της περιοχής που ζουν από τον τουρισμό και από την άλλη αυτούς που θέλουν να δουλέψουν στα μεταλλεία.

Εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς ότι ένας ξενοδόχος δεν επιθυμεί την κίνηση φορτηγών με μετάλλευμα στους δρόμους, αλλά αυτό δεν είναι παρά μια στενή αντιμετώπιση του θέματος.

Πιστέψτε με, λίγα έγραψα για το ζήτημα αυτό. Κι εμένα μου αρέσει η φύση και βρίσκω ευκαιρίες να εκδράμω οικογενειακώς στην εξοχή. Όμως η μεταλλεία δε γίνεται να σταματήσει, απλά πρέπει να περιορίσει τις επιπτώσεις της στο ελάχιστο.

Vlassis είπε...

Αγαπητέ κύριε Σιαφάκα,
Αντιλαμβάνομαι την βαθύτερη γνώση σας για το θέμα και σας ευχαριστώ πάρα πολύ για το χρόνο που διαθέσατε για να την προβάλετε. Η προσέγγισή σας στο θέμα, αν και πολύ σύντομη, είναι πολύ σωστά τεκμηριωμένη και πολύ λιτά και περιεκτικά καταγράφετε τα σημαντικότερα στοιχεία.
Θα εστιάσω στη δεύτερη τοποθέτησή σας και θα πω ότι η εκτίμηση για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις θεωρώ ότι είναι σχεδόν αδύνατον να προβλεφθούν με επιστημονική μελέτη.
Αλλά και στην 5η, κατά την οποία έχω την αίσθηση, όπως γενικά την έχουν και οι περισσότεροι,ότι οι κρατικοί μηχανισμοί στην Ελλάδα δεν λειτουργούν προς όφελος της ελληνικής κοινωνίας.
Ότι δηλαδή υπάρχουν "τρόποι" να παρακαμφθούν οι αντιστάσεις κάποιων μηχανισμών.

Πολύ σωστή επίσης και η αναφορά σας για τις δύο τάσεις μεταξύ του πληθυσμού. Όντως ο κόσμος είναι χωρισμένος σε δύο στρατόπεδα.

Συμφωνώ επίσης και με το συμπέρασμά σας ότι η μεταλλεία δεν γίνεται να σταματήσει.
Όμως θα σας θέσω ένα προβληματισμό. εάν δεν εξορύξουμε τα μέταλλα σήμερα θα μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε 30 χρόνια? Η απάντηση φυσικά είναι ναι... Άλλωστε τα μέταλλα είναι εκεί μερικές χιλιάδες χρόνια....
Αν όμως σε 30 χρόνια ξεραθούν και ερημώσουν τα πάντα θα μπορέσουμε να ξαναδώσουμε ζωή σε ένα τέτοιο μέρος?
Σας ευχαριστώ και πάλι...

Χάρης Σιαφάκας είπε...

Ας σχολιάσω, λοιπόν, τις αντιρρήσεις σας.

1. Έχω μελετητικό πτυχίο στις κατηγορίες 19 (μεταλλευτικά) και 27 (περιβαλλοντικά) και οι Μελέτες (μεταλλευτικές και περιβαλλοντικών επιπτώσεων) είναι η κύρια πηγή από την οποία βγάζω το ψωμί μου κατά την τελευταία δεκαετία. Σας πληροφορώ, λοιπόν, ότι το ζήτημα της πρόβλεψης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από μεταλλευτική ή οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα είναι ένα τυπικό τεχνικό πρόβλημα, το οποίο οι σχετικοί επιστήμονες μπορούν σχετικά εύκολα να επιλύσουν. Για να μην είμαι απόλυτος, θα πω ότι η πρόβλεψη δεν είναι 100%, αλλά 99%.

2. Για το ζήτημα των κρατικών μηχανισμών οφείλω να συμφωνήσω μαζί σας. Όμως εάν στην πατρίδα μας δεν εφαρμόζονται οι νόμοι, τα μεταλλεία είναι που πρέπει να την πληρώσουν;

3. Αυτό το περί 30 χρόνων που είπατε, πραγματικά δεν το κατανοώ. Δηλαδή το σημερινό ωραίο δάσος, εάν δεν το πειράξουμε, δε θα είναι ωραίο και μετά από 30 χρόνια; Εάν πρόκειται να γίνει κάπου μεταλλείο, αυτό θα πρέπει να αποφασιστεί καθαρά με τεχνικοοικονομικά κριτήρια, τα οποία ισχύουν τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο (θα πρέπει να γνωρίζετε ότι οι τιμές των μεταλλευμάτων μεταβάλλονται κατά πολύ από εποχή σε εποχή). Αναφορικά με την "ερήμωση", που αναφέρετε, μια σωστή αποκατάσταση περιβάλλοντος επουλώνει σε μεγάλο βαθμό τα τραύματα που αφήνει πίσω της η εξόρυξη.

Τελικά το σημαντικό είναι ένα: τήρηση των νόμων και αδέκαστοι κρατικοί μηχανισμοί.

Vlassis είπε...

Το σημαντικό είναι πράγματι το να τηρούνται οι νόμοι αλλά επίσης σημαντικό είναι και το ποιοι φτιάχνουν τους νόμους και για όφελος ποιων.
Παράδειγμα, επειδή το άκουσα πρόσφατα στη Χαλκιδική, αν και το ευρωκοινοβούλιο απαγόρευσε τη χρήση κυανίου στη μεταλλουργία έρχεται η κομισιόν και το νομιμοποιεί. Άρα η νομιμότητα έχει να κάνει με τους ισχυρούς.
2ον Στην Κίνα κάθε χρόνο χάνουν τη ζωή τους περισσότεροι από 6000 (έξι χιλιάδες) «μεταλλωρύχοι», σε μεταλλεία (συνήθως ανθρακωρυχεία) μικρής κλίμακας. Το ίδιο συμβαίνει στην Ν.Αφρική. και υπολογίζεται όι συνολικά περίσσότεροι από 20000 (είκοσι χιλιάδες άνθρωποι) χάνουν την ζωή τους κάθε χρόνο.
Στην Ελλάδα κάθε χρόνο συμβαίνουν 250-300 ατυχήματα στον κλάδο, από τα οποία 5-10 περίπου είναι θανατηφόρα (Μ.Ο.)

Vlassis είπε...

Αγαπητέ Χάρη, (αφού γράφουμε εδώ και τόση ώρα ας μιλάμε και με τα μικρά)
Σε ένα θέμα που γνωρίζεις τόσο καλά, έχεις απέναντί σου ένα μαζέτα (εμένα) οι τοποθετήσεις που κάνω είναι περισσότερο θεωρητικές παρά πραγματικές. Δεν θέλω να σε κουράσω άλλο, σε ευχαριστώ για τη συμμετοχή σου. Αν μιλάγαμε για σκάκι μαιτρ εσύ μαιτρ εγώ θα τα βρίσκαμε. Στη Μεταλλειολογία Διεθνής Μαιτρ εσύ, μαζέτας εγώ...
Επειδή όμως θα μπορούσε να τύχει να χρειαστώ την άποψή σου σε κάποια επόμενη ανάρτηση αν θέλεις μπορείς να μου στείλεις το mail σου, στο δικό μου
yiorvla@gmail.com
Ευχαριστώ.

Χάρης Σιαφάκας είπε...

Το κυάνιο χρησιμοποιείται κατά κανόνα στη μεταλλουργία χρυσού, είναι πολύ τοξικό και επ' ουδενί πρέπει να διαφύγει στο υπέδαφος. Προ ετών είχε γίνει κάποιο τέτοιο ατύχημα, αν θυμάμαι καλά στη Ρουμανία. Πάντως, αφού δεν έχουν απαγορευτεί τα πυρηνικά εργοστάσια, γιατί να απαγορευτεί το κυάνιο; Αρκεί να ληφθούν όλα τα δέοντα μέτρα, ώστε να μη διαρρεύσει.

Για περιβαλλοντικά ζητήματα, η διεθνής ευαισθησία όλο και αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, οπότε νομίζω ότι είναι υπερβολικό να ισχυριζόμαστε ότι "η νομιμότητα έχει να κάνει με τους ισχυρούς". Πάντως, σε κάθε περίπτωση η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να προτάσσεται όλων των άλλων.

Αναφορικά με ατυχήματα, τα υπόγεια μεταλλεία (στα οποία έχω δουλέψει για πολλά χρόνια) είναι εξ ορισμού ένα πολύ επικίνδυνο εργασιακό περιβάλλον. Τα ποσοστά ατυχημάτων εκεί είναι πολύ φυσικό να είναι υψηλά. Άλλωστε, γι' αυτό οι εργαζόμενοι εκεί πληρώνονται με ειδικά επιδόματα και ασφαλίζονται στα υπερβαρέα και ανθυγιεινά. Αυτό δε σημαίνει ότι δε θα πρέπει να λαμβάνονται όλα τα μέτρα ασφαλείας (που είναι πολλά), όμως και πάλι η εργασία εκεί είναι επικίνδυνη. Κακά τα ψέματα!

Οι κίνδυνοι είναι αυξημένοι σε υπόγεια ανθρακωρυχεία (ευτυχώς στην Ελλάδα δεν έχουμε τέτοια), κυρίως λόγω διαρροής μεθανίου, ενώ φυσικά τα ατυχήματα είναι πιο συνηθισμένα σε τριτοκοσμικές και γενικά σε φτωχές χώρες.

Αγαπητέ Γιώργο (δίκιο έχεις, ας χρησιμοποιούμε τα μικρά), θα σου στείλω το μέιλ μου.